ساعت ٢:٢٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/۳/٥   کلمات کلیدی:

بسمه تعالی

 

دانشکده روانشناسی

دانشگاه علامه طباطبایی (ره )

 

 

خلاصه ای از پایان نامه:

 

تبیین ابعاد عشق ورزی بر اساس سبک های دلبستگی

 

 

 

 

 

 

پژوهشگر:

معصومه رضازاده

 

 

 

تهیه وتنظیم:

الهام فتحی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چکیده

 

در این پژوهش رابطه بین ابعاد عشق ورزی و سبک های دلبستگی 200 زوج منطقه 15 شهر تهران مورد بررسی قرار گرفت هست.ازآزمودنی ها خواست شد تا به پرسشنامه سبک های دلبستگی  بزرگسالان هازان وشیور (1987) ومقیاس مثلث عشق استنبرگ (1989)را تکمیل کنند.

این پژوهش از نوع رگرسیون می باشد و برای تجزیه و تحلیل داده ها از میانگین انحراف معیار رگرسیون چند متغییری و آزمون  معنا دار بودن ضریب همبستگی استفاده شد.

نتایج پپوهش نشان داد که بین سبک های دلبستگی و صمیمیت (0.39=r) با 95 درصد رابطه معنا داری وجود دارد .

بین سبک دلبستگی های وشوریدگی(0.376=r) با 95 درصد رابطه معنا داری وجود دارد.

بین سبک های دلبستگی و تصمیم-تعهد (0.413=r) با 95 درصد رابطه معنا داری وجود دارد.

این یافته ها نشان میدهد که سبک های دلبستگی ایمن و ناایمن اجتنابی بطور معنا داری میتوانند میزان صمیمیت در عشق را پیش بینی کنند وسبک های دلبستگی نا ایمن اجتنابی و مضطرب-دوسوگرا میتوانند بطور معناداری شوریدگی در عشق را پیش بینی کنند و بالاخره سبک های دلبستگی ایمن وناایمن اجتنابی به طور معناداری می توانند میزان تصمیم-تعهد در عشق را مشخص کنند.

 

 

مقدمه

 

سبک های دلبستگی از مفاهیمی است که ابتدا بالبی آن را بیان کرده است بالبی دلبستگی را یک نیاز اساسی و اولیه در کودک میداند که در گستره حیات ادامه دارد.

همه انسان ها تحت تاثیر پیوند های دلبستگی خود الگوهای فعال درونی به وجود می آورند و به کمک همین الگو ها وقایع را درک و تفسیرو وحوادث را پیش بینی  میکنند.

این الگو ها ساده اند و به مرور پیچیده می شوند.

پیرو پژوهش های بالبی، اینزورث و همکاران(1987) سه سبک دلبستگی ایمن ،ناایمن اجتنابی ، مضطرب-دوسوگرا تشخیص دادند.

افرادی که سبک دلبستگی ایمن دارند عزت نفس بالا،توانایی ایجاد و حفظ صمیمی و نز دیک با دیگران دارند.

افرادی که دارای سبک دلبستگی ناایمن اجتنابی هستند خود را غیر قابل دوست داشتن میدانند و بیش از حد به تایید اجتماعی حساس هستند.(هولیست[1] و میلر2005[2]).

سبک دلبستگی مضطرب دوسوگرا با شور و هیجان ودل مشغولی درباره روابط بین فردی توهم با خرسندی کم مرتبط است(فنی ونولر، به نقل از بشارت،گلی نپاد ،احمدی،1382)

روانشناسان عشق را یک هیجان اساسی و مثبت معرفی کرده اندو معتقدند که عشق یک سازه یک سازه تک بعدی نیست (عسگری1380).

بر اساس نظریه استنبرگ[3] (1986) عشق بر مبنای ابعاد سه گانه اش رئوس مثلثی را تشکیل میدهد ،این ابعاد عبارتند از صمیمیت،شوریدگیو تصمیم-تعهد.

 

صمیمیت: (بعد هیجانی) احساس محبت گرمی،اظهار علاقه و مراقبت (شفیع آبادی1385).

شوریدگی: (بعدانگیزشی)میل شدید و برانگیختگی فیزیولوژیایی شدید توام با میل به روابط جنسی عطوفت ورزانه (کوهن[4]1998).

تصمیم-تعهد:(بعد شناختی)تصمیم گیری خود آگاهانه و غیر خود آگاهانه برای تصمیم گیری کوتاه مدت یا بلند مدت برای دوست داشتن و مراقبتمتعهدانه از معشوق است (نلسون[5] 2005به نقل از قمرانی وجعفر طباطبایی1385).

این ابعاد به یک اندازه در همه افراد وجود ندارد و به شکل های مختلفی با هم ترکیب مشوند و هشت نوع مختلف عشق را بوجود می آورند.

هازان[6] و شیور[7](1987)معتقدند که رفتارهای بزرگسالان در روابط روماننتیک وعاشقانه،در رفتارهایی مثل ابرازعاطفی ولمس کردن مشابه رفتار مادر و والدین در دوران کودکی است بنابراین می توان گفت که روابط موجود در بزرگسالی پیوستار دلبستگی کودکانه است وتحت تاثیر تجارب کودکانه هریک از زوجین قرار دارد.

تحقیقات سه دهه اخیر نشان  میدهد که دلبستگی ایمن با همه مولفه های مثبت روابط مثل صمیمیت،تعهد همبستگی منفی دارند.همچنین افراد با مدل های عشق ورزی مختلف راهبردهای

پیوند جویی متفاوتی بای برای روابط عاشقانه خود دارند :

افراد با سبک دلبستگی ایمن روابط عاشقانه و دوستی موفقیت آمیزی دارند،افراد با سبک دلبستگی ناایمن اجتنابی بیشترین مشکل در روابط عاشقانه را دارند و افراد با سبک دلبستگی مضطرب-دوسوگرا ضعیف ترین دوستی ها را دارند.

همچنین  سبک دلبستگی ایمن باهمدلی رابط معنا داری دارد ،افراد با سبک دلبستگی ناایمن اجتنابی   سطوح پایینی از همدلی را گزارش کردند وافراد با سبک دلبستگی مضطرب دوسوگرا سطوح بالایی ز همدلی متجانس و نامتجانس را گزارش کردند.(رفیعی نیا واصغری ،1386)

در این پژوهش سعی بر این است که به بررسی این نکته پرداخت که آیا سبک های دلبستگی افراد میتوانند تبیین کننده ابعاد عشق ورزی آنها باشد؟

 

روش

 

پژوهش حاضر از نوع همبستگی است.جامعه آماری این پژوهش کلیه زنان ومردان متاهلی(که مدت دو سال از ازدواج  آنها میگذرد)منطقه 15 تهران است.

نمونه مورد مطالعه این پژوهش از 200 زوج تشکیل شده که از طریق روش نمونه گیری تصادفی منظم بدست امده است که دامنه سنی انها بین 20-35 سال (میانگین سنی 27.5) قرار داشته و تحصیلات دیپلم، فوق دیپلم،کارشناسی و کارشناسی ارشد و دارای حداکثر یک فرزند میباشند.

پرسشنامه مقیاس عشق مثلثی استنبرگ در این پژوهش از دو پرسشنامه هازان و شیور (1987) و استفاده شد.

مقیاس عشق مثلثی استنبرگ:

این مقیاس که توسط استنبرگ در سال 1989 ساخته شده است که شامل 45 سوال می باشد  که هر 15 سوال یکی از ابعاد عشق را در سه مقیاس می سنجد.15 سوال اول بعد صمیت و 15 سوال دوم بعد شوریدگی و15 سوال آخر بعد تصمیم-تعهد را میسنجد (گنجی،1384).

در ایران این مقیاس،توسط گنجی(1384) هنجا یابی شد وپایایی آن به روش بازآزمایی 70 درصد و روایی آن با همبسته کردن 89 درصد مشاهده شد.

 

پرسشنامه دلبستگی بزرگسالان هازان وشیور:

این پرسشنامه یک پرسشنامه خود-ارزیابی است که مشتمل بر دو بخش است که در بخش اول بر اساس یک مقیاس 7 درجه ای از نوع لیکرات، آزمودنی در مورد سه توصیف ارائه شده وضعیت خود را در مورد میزان تطابقش با هر توصیف که بیانگر یک سنک دلبستگی است،مشخص میکند و در بخش دوم،سبک دلبستگی خود را با توجه به همان سه توصیف که بیانگر یک سبک دلبستگی است مشخص میکند.

 پاکدامن (1381)در تحقیقی پایایی این آزمون با روش بازآزمایی برای دلبستگی ایمن  ،برای دلبستگی ناایمن اجتنابی  وبرای دلبستگی اجتنابی- دوسوگرا   ومیزان آلفای کرونباخ نیز    به دست آمد که نشان دهنده ضریب پایایی نسبتا بالایی است(حسنی وسهرابی،1384).

در زمینه فرایند اجرای پروژه باید عنوان کرد که پس از تعیین جامعه آماری ونمونه گیری،پرسشنامه سنجش عشق و پرسشنامه سبک های دلبستگی به همراه توضیحاتی در پاکت گذاشته شد و به ترتیب اولویت ها به آزمودنی ها داده شد،پشت پاکت تاریخ عودت پرسشنامه ها نوشته شده بود آزمودنی ها باید پس از پر کردن پرسشنامه ها ،آنها را به شهرداری منطقه تحویل میدادند.

 

 نتایج

 

 

در اینجا به توصیف وتحلیل داده های گرداوری شده ،استفاده از روش های آمار توصیفی و استنباطی پرداخته خواهد شد.داده های گرداوری شده به صورت جدولهایی عرضه میگردد.

الف:توصیف داده ها

در این بخش با استفاده از آمار توصیفی به توصیف داده های هر یک از ابعاد عشق ورزی و سبک های سه گانه دلبستگی با استفاده از فراوانی،میانگین وانحراف معیار میپردازیم.

 

جدول1-1:فراوانی ، میانگین و انحراف معیار افراد دارای سبک های مختلف  دلبستگی در عامل صمیمیت

 

                               شاخص ها

متغیرها

انحراف معیار

مییانگین

فراوانی

18.047

113.46

225

سبک دلبستگی ایمن

17.955

115.04

53

سبک دلبستگی نا ایمن اجتنابی

20.018

109.83

112

سبک دلبستگی مضطرب-دوسوگرا

18.666

112.63

390

کل

جدول2-1 فراوانی،میانگین وانحراف معیار افراد دارای سبک های دلبستگی در عامل شوریدگی

 

                         شاخص ها

متغیرها

انحراف معیار

مییانگین

فراوانی

19.072

98.45

225

سبک دلبستگی ایمن

20.703

108.40

53

سبک دلبستگی نا ایمن اجتنابی

20.968

100.38

112

سبک دلبستگی مضطرب-دوسوگرا

20.078

100.36

390

کل

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول3-1 فراوانی،میانگین و انحراف معیار افراد دارای سبک های مختلف در عامل تصمیم-تعهد

 

                       شاخص ها

متغیرها

انحراف معیار

مییانگین

فراوانی

19.126

121

223

سبک دلبستگی ایمن

14.460

120.19

53

سبک دلبستگی نا ایمن اجتنابی

16.018

118.28

112

سبک دلبستگی مضطرب-دوسوگرا

17.698

120.11

390

کل

 

ب:تحلیل داده ها

در این بخش به منظور تحلیل داده ها وپاسخ به فرضیه های پژوهش از آزمون های ضریب همبستگی  و رگرسیون چند متغیری استفاده شده است که در ذیل به شرح آن می پردازیم:

 

فرضیه1:سبک های دلبستگی میتوانند میزان صمیمیت در عشق را پیش بینی کنند.

 

جدول 4-1:خلاصه مدل ضریب رگرسیون و   برای متغیر پیش بینی کننده (سبک های دلبستگی) که در تحلیل رگرسیون گام به گام باقیمانده است.   

R Square

R

مدل

0.152

0.390

1

متغیر وابسته:صمیمیت

جدول5-1:ضرایب بتای متغیرهای  پیشبینی کننده( سبک های مختلف دلبستگی )

سطح معناداری

 

T

 

ضریب استاندارد(بتا)

ضرایب غیر استاندارد

 

مدل

خطای استاندارد

B

 

0.000

 

250758

 

----

 

3.367

 

86.736

عدد ثابت

1

 

0.000

 

40441

 

0.219

 

0.581

 

2.300

سبک دلبستگی ایمن

 

0.000

 

50243

 

0.259

 

0.389

 

2.040

سبک دلبستگی نا ایمن اجتنابی

 

0.237

 

1.185

 

0.056

 

0.451

 

0.535

سبک دلبستگی مضطرب-دو سوگرا

متغییر وابسته:صمیمیت

با توجه به نتایج آزمون   ،تحلیل نتایج نشان میدهد که دو سبک دلبستگی ایمن ونا ایمن اجتنابی در سطح 0.05>  به طور معنا داری میتواند میزان صمیمیت در عشق را پیش بینی کند.

 

 

فرضیه2:سبک های دلبستگی میتوانند میزان شوریدگی در عشق را پیش بینی کنند. 

     

جدول6-1:خلاصه مدل ضریب رگرسیون و   برای متغیر پیش بینی کننده (سبک های دلبستگی) که در تحلیل رگرسیون گام به گام باقیمانده است.   

R Square

R

مدل

0.141

0.376

1

متغیر وابسته:شوریدگی

جدول7-1:ضرایب بتای متغیرهای  پیش بینی کننده( سبک های مختلف دلبستگی )

سطح معناداری

 

T

 

ضریب استاندارد(بتا)

ضرایب غیر استاندارد

 

مدل

خطای استاندارد

B

 

0.000

 

20.733

 

---

 

3.646

 

75.590

عدد ثابت

1

 

0.159

 

1.410

 

0.070

 

0.561

 

0.791

سبک دلبستگی

ایمن

 

0.000

 

5.513

 

0.274

 

0.421

 

2.322

سبک دلبستگی نا ایمن اجتنابی

 

0.000

 

4.883

 

0.230

 

0.489

 

2.386

سبک دلبستگی مضطرب-دو سوگرا

متغیر وابسته شوریدگی

 

با توجه به نتایج آزمون  T ،تحلیل ضرایب بتا نشان میدهد که دو سبک دلبستگی نا ایمن اجتنابی و مضطرب-دوسوگرا درسطح0.05>P به طور معنا داری میتوانند میزان شوریدگی در عشق را پیش بینی کنند.       

 

فرضیه 3:سبک های دلبستگی میتوانند میزان تصمیم-تعهد در عشق را پیش بینی کنند.

جدول8-1: خلاصه مدل ضریب رگرسیون و   برای متغیر پیش بینی کننده (سبک های دلبستگی) که در تحلیل رگرسیون گام به گام باقیمانده است.        

R Square

R

مدل

0.170

0.413

1

متغیر وابسته:تصمیم-تعهد

جدول9-1بتای متغییر های پیش بینی کننده(سبک های دلبستگی)

سطح معناداری

 

T

 

ضریب استاندارد(بتا)

ضرایب غیر استاندارد

 

مدل

خطای استاندارد

 

B

 

0.000

 

30.337

----

 

3.159

 

95.831

عدد ثابت

 

 

1

 

0.000

 

4.114

 

0.201

 

0.486

 

1.999

سبک دلبستگی ایمن

 

0.000

 

6.209

 

0.303

 

0.365

 

2.266

سبک دلبستگی نا ایمن اجتنابی

 

0.994

 

0.008

 

0.000

 

0.423

 

0.003

سبک دلبستگی مضطرب-دو سوگرا

متغیر وابسته: تصمیم-تعهد

 

با توجه به نتایج آزمون T،تحلیل ضرایب بتا نشان می دهد که دو سبک دلبستگی ایمن وناایمن اجتنابی در سطح 0.05>P به طور معنا داری میتوانند میزان تصمیم-تعهد در عشق را پیش بینی کنند.

بحث و نتیجه گیری:

پژوهش حاضر با موضوع تبیین ابعاد عشق ورزی بر اساس سبک های دلبستگی در زنان ومردان متاهل (که مدت 2 سال از زندگی مشترک آنها میگذرد)منطقه 15 شهر تهران،سعی بر این داشت که به عشق از میان مفاهیمی چون صمیمیت ،شوریدگی و تصمیم-تعهد بپردازد وبا توجه به نیاز مفرط به وجود نظریه ای که در بردارنده تمامی وجوه عشق است اشاره کند.

در پژوهش حاضر بین سبک های دلبستگی ایمن وناایمن اجتنابی با صمیمیت رابطه مثبت معنی دار  بدست آمد  ایمن وناایمن اجتنابی با صمیمیت رابطه مثبت معنی دار  بدست آمد.این یافته ها با نتایج تحقیقات مونتولیو و همکاران(2005) وفینی[8] و نولر [9](1990) هماهنگ است نتایج این تحقیقات بیانگرآن است که افراد ایمن روابط عاشقانه و دوستی های موفقیت آمیزی دارند.

با توجه به اینکه افراد نا ایمن اجتنابی،اجتناب از برقراری ارتباط را نشان میدهند ،هولیست[10] و میلر[11] (2005)در مطالعات خود دریافتند افرادی که دلبستگی ناایمن اجتنابی دارند ،تمایل دارند دلبستگی ایمن را در روابط صمیمانه دنبال کنند چنانچه بزرگسالان دارای زندگی عشقی ناخوشایند،فرصت برقراری روابط صمیمی رضایت بخش تری را داشته باشند

 می توانند الگوهای درونی خود را اصلاح کنند.با این حال شواهد زیادی نشان میدهند که افراد  دلبستگی ناایمن اجتنابی معتقدند که سزاوار عشق نیستند یا  نمی توانند  به همسر صمیمی خود اعتماد کنند(برک،2001،ترجمه سید محمدی 1385).

همچنین نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهد که سبک های دلبستگی ناایناجتنابی و مضطرب-دوسوگرا  میتوانند میزان شوریدگی در عشق را پیش بینی کنند.

این نتایج  با نتایج تحقیقات ماسودا(2005)،استنبرگ وهمکاران(1996) هماهنگ است مطالعات رمشارد[12](1998) ،چندلر[13](1995)نشان می دهد که افراد ناایمن اجتنابی و افراد مضطرب دوسوگرا برای رسیدن به عزت نفس پیوند جویی وحتی خود شکوفایی و غلبه بر آشفتگی روانی-فیزیولوژیکی تمایل به برقرای حالات عاشقانه،کشش فیزیکی و وصال جنسی دارند و شوریدگی بیشتری در عشق ورزی نشان می دهند.

در این پژوهش  بین سبک های دلبستگی ایمن وناایمن اجتنابی با تعهد-تصمیم رابطه معناداری وجود دارد.

این یافته ها  با نتایج مونتولیو[14]،میگوال[15] ودمارتیز (2005)،پیستول[16] و ووکچرو[17](1999)،که نشان میدهد که سبک دلبستگی ایمن ،تصمیم-تعهد را  پیش بینی میکند هماهنگ است اما در رابطه با افرادی که  سبک دلبستگی آنها ناایمن اجتنابی است نتایج پژوهش با نتایج تحقیقات   هماهنگ نیست،افممکن است علاقه مند به روابط عاطفی باشند اما در عین حال از این نوع روابط نا راضی هستند و تمایلی به برقراری روابط صمیمی دراز مدت ندارند(میکو لیسنر[18] و فلورین[19]،1999;سیتول و کلارک،1995).

منحصر بودن نمونه به زوج های منطقه 15 تهران و زوجینی که مدت 2 سال از ازدواج آنها میگذرداز محدودیت های این پژوهش است.

پیشنهاد میشود در پژوهش های آتی برای جمع آوری اطلاعات علاوه بر پرسشنامه از مصاحبه و گزارش شخصی نیز استفاده شود همچنین از آنجیی که سبک دلبتگی از عوامل فرهنگی،اقتصادی و اجتماعی تاثیر میپزیرد،پیشنهاد میشود در تحقیقیات آتی به این گونه موارد نیز پرداخته شود.

 

 

 

 



[1] HOLLIST

[2] MILLER

[3] ESTENBERG

[4] COHEN

[5] NIELDON

[6] HAZAN

[7] SHAVER

[8] FEENEY

[9] NOLLER

[10] HOLLIST

[11] MILLER

[12] RAMSHARD

[13] CHANDLER

[14] MONTEOLIVA

[15] MIGUEL

[16] PISTOLE

[17] VOCATURO

[18] MIKULHNCER

[19] FLORIAN


 
ساعت ۱:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/۳/٥   کلمات کلیدی:

آزمایش

من یک خواهر 6 ساله دارم که اغلب شبها به بهانه های مختلف از مسواک زدن طفره می رفت، از  تعطیلات نوروز که رفته بودم خونه طی یک برنامه الهه(خوهرم) خودش هر شب مسواک می زنه.

یک شب ساعت 9 طبق معمول گذشته به الهه گفتم:می خوام برم مسواک بزنم دوست داری همراه من بیای؟

اون شب الهه قبول کرد؛ قبل از اینکه شروع کنیم به مسواک زدن یک شکلات بهش دادم.

شب بعد  دوباره ساعت 9 بهش گفتم دارم می رم مسواک بزنم اگه دوست داری با من بیا .

الهه گفت:شکلات هم به من میدی؟ گفتم :بله.

مثل شب گذشته، قبل از شروع مسواک زدن به الهه یک شکلات دادم.

بعد از چند روز ساعت 9 که می شد الهه می آمد ومی گفت بریم مسواک بزنیم.

یک شب که می خواسیتیم مسواک بزنیم بهش گفتم که شکلات ها تمام شده اند؛گفت اشکال نداره ومسواک زد.

شب بعد الهه به  گفتم میای بریم مسواک بزنیم؟

گفت:نه

گفتم:چرا؟

گفت: آخه شکلات ها تمام شده!!

روز بعد من و الهه رفتیم وشکلات خریدیم؛وقتی ساعت 9 شد الهه اومد شکلات گرفت وبه تنهایی مسواک زد.

الهه حتی اگه خیلی خسته باشه وخوابش بیاد تا شکلات نخوره ومسواک نزنه نمی خوابه